Regjeringa vil gjere gradert sjukmelding til hovudregel

Fastlegar skal hjelpe pasientar med å finne ut korleis dei kan jobbe litt, heller enn å gi 100 prosent sjukmelding. Dersom fastlegen meiner at pasienten må vere heilt borte frå jobb, skal legen grunngi kvifor, skriv VG om dei varsla tiltaka.

– Dei som har behov for sjukmelding, skal sjølvsagt få sjukmelding. Men fleire enn i dag bør ha gradering, seier helse- og omsorgsminister Jan Christian Vestre (Ap).

Før sommaren vil Vestre sende ut brev til alle fastlegar om at dei skal kort forklare i pasientjournalen dersom dei ikkje graderer, eit såkalla «Følg-eller-forklar-prinsipp». Dersom fastlegane ikkje lyttar, varslar Vestre lovendring.

– 40 prosent av sjukefråværet er graderte i dag. Ambisjonen er at nesten alt sjukefråvær skal vere gradert, skriv Helsedepartementet i ein SMS til NRK.

– Fleire grep er nødvendig

Direktør for arbeidsliv og tariff i NHO, Nina Melsom, meiner det er bra at regjeringa kjem med konkrete verktøy som gjer det enklare for fastlegane å velje alternativ til full sjukmelding.

– Når gradert sjukmelding er mogleg, er det ofte bra for bedriftene og helsefremjande for kvar enkelt, skriv Melsom i ein e-post til NTB – og legg til:

– Fleire grep er nødvendig, og vi meiner regjeringa også bør sjå på takstsystemet til fastlegane – som i dag påskjønner sjukmelding framfor grundig dialog og oppfølging. Slik bør det ikkje vere. Noreg har eit alvorleg høgt sjukefråvær vi saman må få ned. Fastlegane speler ei nøkkelrolle, saman med Nav, kvar enkelt – og ikkje minst oss arbeidsgivarar.

– Dialogen må bli betre

Helsedirektoratet skal også lage nye retningslinjer for bruk av sjukmelding slik at legar vurderer sjukmeldingar meir likt enn i dag, sidan det er store regionale forskjellar. Dei vanlegaste lidingane som muskel- og skjelettlidingar, og lettare psykiske lidingar, skal følgje ein standard.

President i Legeforeininga, Anne-Karin Rime undrar seg over at det først og fremst blir peika på fastlegane, og meiner det er dialogen mellom arbeidsgivar og arbeidstakar som må bli betre.

– Vi må skilje på kort – og langtidsfråvær, og setje inn tiltak for å få ned talet på langtidssjukmelde. Korttidsfråværet er stort sett problem som går over av seg sjølve, seier Rime til NRK.

Vestre og arbeidsminister Kjersti Stenseng (Ap) slo i april alarm om det høge sjukefråværet i Noreg, som var 6,57 prosent i fjor og det lågaste på tre år, sjølv om det framleis er høgare enn før pandemien. I 2026 er det sett av 64,8 milliardar kroner i statsbudsjettet til sjukepengar. (©NPK)