Noregs Bank hevar renta – kan bli langvarig

Noregs Bank meiner renteheving er nødvendig for å få bukt med prisstigninga, som stadig ligg høgare enn ønskt.

– Prisveksten har lege over målet i fleire år. Ved å setje opp renta bidreg vi til å dempe prisveksten, seier sentralbanksjef Ida Wolden Bache.

Ho varslar at nivået kan bli verande – eller til og med heva framover for å få kontroll med inflasjonen.

– Truleg vil det vere behov for å halde renta oppe ei tid framover, og komiteen er førebudd på å setje renta vidare opp dersom det blir nødvendig for å få prisveksten tilbake til målet på 2 prosent innan rimeleg tid, seier sentralbanksjefen.

– På høg tid

– Det var ei veldig fornuftig avgjerd og på høg tid! seier sjeføkonom Kjersti Haugland i DNB Carnegie.

Ho meiner folk bør vere førebudde på at det kjem ytterlegare rentehevingar. Prispresset kjem ikkje berre innanfrå, men også frå utlandet.

– Vi skal ikkje utelukke at renta skal vidare oppover herfrå slik situasjonen ser ut. Det er aukande tendensar til prispress utanfrå, mellom anna på grunn av situasjonen i Midtausten, seier ho til NTB.

Huseigarar og eigedomsmeklarar: Problematisk

Forbrukarorganisasjonen Huseierne og Norges Eiendomsmeglerforbund synest likevel ikkje noko om rentehevinga.

– Det er vanskeleg å sjå kva ei ny rekning til bustadlånskundane skal løyse. Førstegongskjøparane merkar denne hevinga først. Dei har det største lånet målt mot inntekta og ingenting å gå på, seier Carsten Henrik Pihl i Huseierne.

Ei heving på 0,25 prosentpoeng kostar ein familie med 3 millionar i bustadlån rundt 5900 kroner i året etter skatt, påpeikar Pihl.

– Det er pengar som skulle gått til mat og straum. No må banken vise at 4,5 prosent er toppen, og ikkje eit trinn på vegen, seier Pihl.

Trur prisveksten bit seg fast

Den nye prognosen indikerer at renta blir halden oppe lengre enn det ein såg for seg i juni. Med ei slik utvikling vil prisveksten minke frå neste år og nå målet om 2 prosent i 2029, trur banken.

Det var på førehand knytt stor spenning til kva Noregs Bank ville gjere, og det var delte meiningar blant økonomar kva avgjerda ville lande på. Ein hovudgrunn var usikkerheit om korleis Noregs Bank tolkar utviklinga. Den har lenge lege over målet på 2 prosent, men i sommar var prisveksten noko lågare enn venta.

Målet er likevel eit stykke unna. I august låg den årlege veksten i konsumprisindeksen på 3,3 prosent.

Færre bedrifter skrik etter folk

Sjølv om prisveksten i sommar var noko lågare enn venta, tyder det ikkje på at utsikta fram i tid er vesentleg endra, forklarer sentralbanksjefen om renteavgjerda.

Noregs Bank påpeikar at prisane ikkje aukar like mykje når ein trekkjer frå avgifter og energi. Krigen i Midtausten bidreg framleis til mykje usikkerheit.

Ein stabil prisvekst på rundt 2 prosent er hovudoppgåva til Noregs Bank, men dei skal også ta omsyn til arbeidsløyse og økonomisk aktivitet.

Aktiviteten i fastlandsøkonomien har auka om lag som venta. Sysselsetjing har stige vidare, medan arbeidsløysa har endra seg lite, skriv Noregs Bank i pressemeldinga.

– På den andre sida er det færre bedrifter i det regionale nettverket vårt som melder om kapasitetsproblem og knappleik på arbeidskraft. Samla synest kapasitetsutnyttinga i norsk økonomi å minke litt mindre enn anslått i juni, skriv Noregs Bank. (©NPK)