I dag legg kong Harald ut på si siste reise

Kongelege og statsoverhovud frå heile verda har komme til Oslo for å følgje kong Haralds båre og kongefamilien på gravferdsdagen.

Det er meldt ganske fint vêr i dag, men meteorologane tilrår å ta med seg regnponcho for å vere på den sikre sida. Paraplyar er ikkje lov å ta med innanfor områda langs gravferdsruta.

– Det er nokre regnbyer som luskar i kulissane. Det kan hende dei treffer Oslo – men det er ikkje sikkert. Det er størst moglegheit for desse byene mellom klokka 14.00 og klokka 18.00, seier statsmeteorolog Johanne Ordahl i Meteorologisk institutt til NTB.

Her ser du gravferda

For publikum vil gravferda overførast i sin heilskap på TV, og fleire stader blir ho vist på storskjermar slik at folk kan søkje saman. Gravferda blir til dømes vist i over 140 kyrkjer, og kyrkjelydar samarbeider også med kommunar om visningar og samvær.

For dei som legg turen inn til Oslo sentrum, er det sett opp fleire storskjermar langs ruta til gravfølgjet. Formålet er at publikum kan få med seg alt og ikkje berre dei glimta dei får av sørgjeprosesjonen og båra når desse passerer der dei står.

Slottet opplyser at det er sperringar rundt sentrale delar av Oslo sentrum gravferdsdagen, men det er ei rekke innsleppspunkt, og desse opnar klokka 6.00. Sidan det vil bli tryggleikskontroll, blir folk oppmoda til å vere ute i god tid.

Den siste avskjeden

Kong Harald døydde fredag 28. august klokka 6.35 på Rikshospitalet. Båra har sidan 31. august vore på Slottet og i åtte dagar vore tilgjengeleg for dei som ønskte å ta eit siste farvel i Slottskapellet.

Gravferdsdagen startar med ei privat stund i Slottskapellet for dei aller næraste, før hovudporten til Slottet blir opna klokka 12.00 og ein stor prosesjon følgjer båra til kongen ned til Oslo domkyrkje.

Klokka 13.00 skal det vere eitt minutts stille for kong Harald over heile landet, før gravferdsgudstenesta i domkyrkja. Seremonien vil følgje vanleg gravferdsliturgi, ifølgje kongehuset, og leiast av preses Olav Fykse Tveit i Den norske kyrkja. Oslos biskop, Sunniva Gylver, domkantor Marcus André Berg, Oslo domkor og fleire andre medverkar.

Stortingspresidenten og statsministeren held minnetalar. Det vil vere lystenning ved representantar med ulik tru og livssyn.

Skal til mausoleum

Ein litt mindre prosesjon vil følgje kong Haralds båre frå domkyrkja rundt klokka 14.00 og vidare til Akershus festning. Når denne prosesjonen er på veg, vil Luftforsvaret gjennomføre ei overflyging over Oslo domkyrkje med fire F-35-kampfly, tentativt mellom klokka 14.05 og 14.30.

Det blir ei såkalla missing man-formasjon, som er ein internasjonal anerkjend militær heidersmarkering. Eitt fly bryt ut av formasjonen på fire og stig til vêrs. Dette er eit symbol på bortgangen til den avdøde. Den tomme plassen i formasjonen representerer tapet, medan flyet som stig opp, symboliserer den som no reiser vidare.

På Akershus festning skal kong Harald gravleggjast i det kongelege mausoleet. I ein privat seremoni skal båra senkast ned i krypten under Slottskyrkja, der dei to doble sarkofagane til kong Haakon, dronning Maud, kong Olav og kronprinsesse Märtha er.

Under denne seremonien er berre familien, nokon kongelege gjester, stortingspresidenten, statsministeren, høgsterettsjustitiarius, og dessutan presidentane frå Island og Finland til stades.

Helsar folket

Etter seremonien i Akershus slottskyrkje, skal Forsvaret skyte dobbel kongesalutt med kanonane på Akershus festning. Det er bokstavleg talt startskotet for at alle kyrkjeklokkene i landet skal ringe i ein heil time. Samtidig med klokkeringinga skal alle flagga som vaiar på halv stong, heisast til topps, og kongeparet kjem ut i borggarden på Akershus festning.

Kongefamilien vil køyre tilbake til Slottet langs ruta som prosesjonen har gått.

Rundt Slottsplassen vil då arbeidet med å fjerne sperringar vere i gang. Sperringane omkransar Slottsplassen i samband med gravferda, men blir omtrent fjerna klokka 16.30 slik at publikum får tilgang til plassen.

Omtrent klokka 16.45 vil Noregs nye kongepar, kronprinsesse Ingrid Alexandra, dronning Sonja og prins Sverre Magnus komme ut på Slottsbalkongen for å helse dei frammøtte.

Deretter held kongefamilien ei mottaking på Slottet for inviterte gjester.

Ein massiv operasjon

Dei siste dagane har politifolk frå heile Noreg komme til hovudstaden for å bidra i det som politidirektøren omtaler som den største politiaksjonen i vår tid.

– Eg kjenner meg veldig trygg på at denne, kanskje den største politioperasjonen i vår tid, og dei som var før oss, kanskje nokon gong, kjem til å gå på ein sikker og verdig måte, sa politidirektør Håkon Skulstad til rundt 600 politifolk i Oslo måndag morgon.

Om lag 3500 politifolk kjem til å vere i arbeid i dag. Det utgjer rundt halvparten av Noregs politistyrke med løyve til å bere våpen.

I samband med kong Haralds gravferd er store delar av luftrommet over Austlandet stengde frå tysdag til torsdag denne veka. Rundt 40 flyavgangar er innstilte i dag, opplyser Avinor. Politiet får hjelp frå Forsvaret for å gjennomføre luftromtiltaka. (©NPK)